Sociale Innovatie 4.0

Naar flexibele werkvormen, inspirerend leiderschap en inclusieve besturingsmodellen

Innovatie wordt gezien als een aanjager van concurrentievoordeel, voortgang en welvaart. Dit geldt zowel op bedrijfsniveau als op het niveau van de economie als geheel. Een groot deel van het wetenschappelijk onderzoek richt zich op de vraag hoe technologische innovatie gestimuleerd kan worden. Nieuwe technologische kennis verkregen door Research & Development investeringen verklaart echter maar in beperkte mate het innovatiesucces van organisaties.

Innovatieve manieren van managen, organiseren, werken en samenwerken zijn belangrijke verklarende variabelen om nieuwe technologische kennis succesvol aan te wenden. Innovatieve organisatievormen (flexibel organiseren), het ontwikkelen van nieuwe managementvaardigheden (dynamisch managen), het realiseren van hoogwaardige arbeidsrelaties (slimmer werken), co-creatie en het managen van institutionele stakeholders staan ook wel bekend als sociale innovatie. Uit data van de Erasmus Concurrentie en Innovatie Monitor is naar voren gekomen dat sociale innovatie relatief gezien ongeveer 75% bijdraagt aan het innovatiesucces van organisaties en technologische innovatie circa 25%. Ondanks dat steeds meer managementwetenschappers het belang van sociale innovatie onderstrepen zijn veel vragen over dit relatief onderbelichte type innovatie nog grotendeels onbeantwoord.

Sociale innovatie heeft effect op de mate van plezier ‘happiness’ in het werk

Het doel van dit onderzoek is het presenteren en illustreren van nieuwe inzichten in hoe de hefbomen van sociale innovatie – flexibel organiseren, dynamisch managen, slimmer werken, co-creatie met partners, en het managen van institutionele stakeholders – bijdragen aan het concurrentie- en innovatievermogen van organisaties en de werkbeleving van medewerkers. Er zullen nieuwe inzichten geboden worden in de effecten van de hefbomen van sociale innovatie op meerdere prestatiemaatstaven. Hierbij valt te denken aan innovatiesucces, bedrijfsprestaties en werkgelegenheid, maar ook de meer ‘zachte’ bedrijfsprestaties als de mate van plezier in het werk (‘Happiness’) en de mate waarin een organisatie oog heeft voor de samenleving (‘Corporate Social Responsibility’).

verschil prestaties sociale innovatie

 

De Erasmus Concurrentie en Innovatie Monitor

De Erasmus concurrentie en innovatie monitor is ontwikkeld door Inscope

Inscope

Flexibel organiseren

Flexibel organiseren omvat het managen van interne verandersnelheden, het optimaliseren van zelforganisatie, en het synchroniseren van hoge niveaus van exploratie en exploitatie. Wat zijn nieuwe, flexibele werkvormen die leiden tot een hoger innovatie- en productiviteitsvermogen én tevredenheid van medewerkers?

Dynamisch managen

De hefboom dynamisch managen heeft betrekking op het adaptievermogen van management (de variëteit en snelheid van managementvaardigheden) en de mate van inspirerend leiderschap). Hoe draagt bijvoorbeeld inspirerend leiderschap bij aan het innovatievermogen van organisaties?

Slimmer werken

Bij slimmer werken ligt het accent op het realiseren van hoogwaardige arbeidsrelaties om de kennis, talenten, en vaardigheden beter aan te wenden. Hoe kunnen talenten van medewerkers beter worden aangewend om ideeën sneller te laten renderen?

Co-creatie

De hefboom co-creatie heeft betrekking op hoe synergiëen tussen de kennisbases van verschillende actoren bijdragen aan het concurrentievermogen van organisaties. Hoe draagt samenwerken met externe partijen aan het concurrentievermogen van een organisatie en welke eisen stelt dat aan de medewerkers?

Inclusieve besturingsmodellen

Wat is de rol van institutionele stakeholders en de gehanteerde besturingsmodellen binnen ondernemingen op hun innovatievermogen? Hanteren bedrijven een besturingsmodel waarin het management vooral gericht is op aandeelhouders en de korte termijn prestaties (Angelsaksisch model) of richten zij zich meer op de en bredere groep van stakeholders en de lange termijn (Rijnlands model)?

Om de bovengenoemde onderzoeksvragen te adresseren wordt een grootschalig survey-onderzoek uitgevoerd onder Nederlandse bedrijven (de Erasmus Concurrentie en Innovatie Monitor). Aan de hand van de survey-data kunnen nieuwe inzichten op het gebied van de hefbomen van sociale innovatie, hun effecten, en hun onderlinge relaties in kaart worden gebracht. Tevens worden er diverse experimenten uitgevoerd binnen bedrijven waarbij onderzocht wordt hoe sociale innovatie bijdraagt aan het meer optimaal aanwenden van kennis, ervaring en capaciteiten van medewerkers. Hiertoe worden interventies binnen organisaties gedaan op het gebied van zelfsturing, leiderschapsstijlen, training en opleiding, medezeggenschap en co-creatie met partners. De resultaten van dit onderzoek zullen worden beschreven in een boek over sociale innovatie (Innovatie 4.0). Tijdens een te organiseren congres getiteld ‘Sociale innovatie in perspectief: Naar flexibele werkvormen, nieuw leiderschap, en inclusieve besturingsmodellen’ worden het boek en de bijbehorende bevindingen gepresenteerd.

 

mobiliseren institutionele stakeholders

 

Al met al biedt het project Innovatie 4.0 nieuwe inzichten in hoe kennis van medewerkers, en de manier hoe hun werk georganiseerd en gemanaged wordt bijdragen aan het benutten van het aanwezige potentieel van medewerkers. Met dit streven raakt dit onderzoek het hart van de uitgangspunten van de Goldschmeding Foundation. Namens INSCOPE – Research for Innovation vormen Prof.dr. Henk W. Volberda en drs.ing. Kevin Heij het kernteam van het project Innovatie 4.0.