Proactiviteit voor Werkzekerheid

Mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt helpen beter om te gaan met werkonzekerheid

Werkonzekerheid houdt in dat mensen bezorgd zijn over het voortbestaan van hun baan of loopbaan. Door ontwikkelingen als flexibilisering en digitalisering neemt deze bezorgdheid toe, met name aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Dat levert werknemers stress op. Bovendien gaat het ten koste van hun aandacht voor ‘proactief loopbaangedrag’: het opdoen van nieuwe vaardigheden, het opbouwen van een netwerk en het plannen van hun loopbaan.

Door het gebrek aan aandacht voor proactief loopbaangedrag neemt de onzekerheid van mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt alleen maar verder toe. Om deze negatieve spiraal te doorbreken, onderzoekt het project Proactiviteit voor Werkzekerheid op welke manieren deze mensen meer zekerheid in hun loopbaan kunnen ervaren.

De gedachte achter dit onderzoek is dat veel ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, zoals de gestage afname van het aantal vaste contracten, niet te stoppen zijn. Is het gevolg van deze ontwikkelingen op de ervaring van onzekerheid daarom wel te beïnvloeden? Om deze vraag te beantwoorden, bekijken de onderzoekers in het project de wisselwerking tussen onzekerheid en proactief loopbaangedrag.

“Wij onderzoeken het actie-reactie mechanisme van gedrag en onzekerheid: bepaalt de manier waarop mensen omgaan met ontwikkelingen op de arbeidsmarkt het gevoel van onzekerheid, of bepaalt het gevoel van onzekerheid hoe mensen omgaan met deze ontwikkelingen?” Jessie Koen, Universitair Docent aan de Universiteit van Amsterdam.

Inzicht in deze vraag kan ervoor zorgen dat de negatieve spiraal van onzekerheid aan de onderkant van de arbeidsmarkt doorbroken kan worden. In het project worden daarnaast twee concrete manieren onderzocht om de spiraal van onzekerheid te doorbreken en te voorkomen. De eerste manier is het bieden van zekerheid over het inkomen, los van zekerheid over werk. De aanname daarbij is dat mensen hierdoor meer proactieve acties voor de lange termijn gaan ondernemen, zoals het volgen van een cursus om nieuwe vaardigheden op te doen.

Nudging
De tweede manier is om proactief loopbaangedrag zo laagdrempelig mogelijk te maken. De onderzoekers ontwikkelen hiervoor een app op de mobiele telefoon waarmee laagopgeleide mensen door middel van kleine, dagelijkse opdrachten (‘nudging’) uitgedaagd worden om stappen te zetten om bijvoorbeeld hun netwerk te verbeteren.

De onderzoekers vinden het belangrijk dat de resultaten uit hun onderzoek breed gedeeld worden. Zij richten daarom als onderdeel van dit project een expertisecentrum op waar verschillende bronnen van informatie over werkonzekerheid worden gebundeld.

Dr. Jessie Koen Universitair Docent aan de Universiteit van Amsterdam