De Nationale DenkTank 2017

Iedereen perspectief op werk

De Nationale DenkTank gelooft in de frisse blik van jonge denkers. Met een onafhankelijke kijk, gedegen analyses en innovatieve ideeën wil de stichting de Nederlandse maatschappij vooruit helpen. Daartoe organiseert het jaarlijks een Nationale DenkTank waarin 20 tot 25 masterstudenten en promovendi samen met experts uit het veld gedurende vier maanden hun tanden zetten in een maatschappelijke uitdaging. Zij analyseren de grootste knelpunten en bedenken hier vervolgens oplossingen voor. Bovendien zoeken zij partijen die deze oplossingen ook in praktijk brengen om zo Nederland concreet vooruit te helpen. De onderzoeksvraag voor de Nationale DenkTank 2017 was:

‘Hoe zorgen we ervoor dat in 2025 iedereen in Nederland perspectief heeft op werk?’

 

Werk geeft niet alleen een inkomen, maar is ook belangrijk voor het betekenis geven aan het leven en betrokkenheid bij de maatschappij. Bij Nederland hoort een inclusieve arbeidsmarkt waar iedereen aan mee kan doen. Ook als je maar beperkt inzetbaar bent of een vak hebt gekozen dat dreigt te verdwijnen.

‘Wij werken aan een inclusieve arbeidsmarkt voor Nederland’

De Nationale DenkTank 2017 werkte in vier teams met vier onderzoeksvragen. Ieder team kreeg een ‘profiel’ mee; een type werknemer/werkzoekende die exemplarisch is voor grotere vraagstukken die hierachter liggen. Twee deelvragen hadden betrekking op het toetreden tot de arbeidsmarkt en twee deelvragen op duurzame inzetbaarheid van mensen.

Het project is in december 2017 afgerond en bestond uit een analysefase, oplossingsfase en implementatiefase. In de analysefase zijn de grootste knelpunten onderzocht waarvoor in de oplossingsfase concrete en uitvoerbare oplossingen en ideeën zijn geformuleerd. Ten slotte startte de implementatiefase, waarin DenkTankers en partners zijn begonnen om de oplossingen in de praktijk te brengen.

 

Dit zijn de deelvragen en de oplossingen van de Nationale DenkTank 2017:

Inclusieve arbeidsmarkt

Bij het Nederland van morgen hoort een inclusieve arbeidsmarkt waar iedereen aan mee kan doen. Hoe verbeteren we het perspectief op passend werk voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, zoals jongeren met een chronische aandoening?

Oplossing: TalentenMapp. TalentenMapp is een centrale plek waar werkgevers alle relevante informatie vinden die nodig is om jongeren met een arbeidsbeperking in dienst te nemen. Het kan door alle betrokken partijen gebruikt worden en is niet instituut-gebonden. Jongeren hebben zeggenschap over dit dossier of wijzen een verantwoordelijke aan.

Toetreding tot de markt

Hoe verbeteren we het perspectief op werk voor mensen die (voor het eerst) toetreden op de arbeidsmarkt, zoals statushouders en jongeren met een migranten-achtergrond?

Oplossing 1: AzCademy. De AzCademy helpt nieuwkomers aan een baan. AzCademy faciliteert een werkplaats op het AZC. Dit door samen te werken met het COA, gemeenten, technische werkgevers en GeredGereedschap. Nieuwkomers worden begeleid bij het behalen van relevante diploma’s voor de bouwsector, het machtig worden van vakjargon en het verwerven van kennis van de bedrijfscultuur.

Oplossing 2: Taalbootcamp. Taalbootcamp helpt gemotiveerde nieuwkomers die op een intensieve manier kunnen en willen leren een kickstart te maken in Nederland. Taalbootcamp brengt kansrijke nieuwkomers in een periode van tien weken op taalniveau B1: het benodigde taalniveau voor het inburgeringsexamen. Ook koppelt Taalbootcamp partners aan deelnemers voor een vervolgtraject, bestaande uit een studie, stage- of werkplek.

Flexwerk

Sociale zekerheden groeien onvoldoende mee om tegemoet te komen aan de veranderende arbeidsmarkt. Hoe verbeteren we het perspectief op werk voor mensen met een flexibele baan, zoals praktisch geschoolde flexwerkers?

Oplossing 1: Pinsioen. Pinsioen maakt het voor iedereen makkelijker om te sparen voor zijn pensioen. Met Pinsioen kun je op een eenvoudige manier (aanvullend) pensioen opbouwen. Een vast percentage van het bedrag dat je met een betaalpas pint of opneemt gaat naar een rekening voor je pensioen. Je kiest daarbij zelf met hoeveel procent je wilt sparen. Je pensioenrekening wordt beheerd door een beleggingsfonds.

Oplossing 2: Het contractneutraal sociaal stelsel. In het huidige stelsel hangt bestaanszekerheid van werkenden in belangrijke mate samen met het vaste contract. Dit betekent dat flexwerkers en zelfstandigen minder bestaanszekerheid genieten. Het contractneutraal stelsel wil een basiscontract voor werkenden dat de kosten voor een werkgever per werkende gelijk maakt, ongeacht de arbeidsrelatie.

Oplossing 3: De inspraakmakers. Dit is een digitaal hulpmiddel waarmee vertegenwoordigers van de vakbond, eventueel in samenwerking met de werkgever,
in direct contact staan met alle werkenden, leden en niet-leden van de bond. Via een digitale vragenlijst kunnen vertegenwoordigers inventariseren wat er onder de werkenden leeft, en de resultaten in CAO-onderhandelingen terugkoppelen.

Toenemende automatisering

Hoe verbeteren we het perspectief op werk voor mensen wiens baan verdwijnt door robotisering of automatisering, zoals (oudere) administratief medewerkers?

Oplossing 1: Wat is werk. Wat Is Werk biedt 55-plussers perspectief op zinvol werk. De sollicitatieplicht voor 55-plussers in de bijstand wordt vervangen door de voorwaarde om vrijwilligerswerk op te pakken voor minimaal 10 uur in de week. De deelnemers worden verder volledig vrijgelaten in de keuze van vrijwilligerswerk, en dus de invulling van deze 10 uur. Zo bepalen zij zelf wat voor hun zinvol werk is.

Oplossing 2: ToThePoint. Een applicatie waarmee mensen zich constant blijven ontwikkelen. Met ToThePoint kan iedereen bijhouden hoe zij zich ontwikkelen, met welke collega’s zij samen kennis opdoen en welk trajecten hen voorbereidt op de toekomst.

Oplossing 3: ReflectEerder. ReflectEerder faciliteert op een laagdrempelige manier het eerste gesprek met een groep werknemers over hun rol en ontwikkeling. Onze coaches brengen collega’s samen om na te denken over hun toekomst. Door samen de eerste drempel te nemen, creëren we ruimte voor volgende stappen in persoonlijke ontwikkeling.

Daarnaast hebben de jongeren van de Nationale DenkTank 2017 deze oplossing bedacht die relevant is voor alle genoemde doelgroepen:

Oplossing: DoneerJeNetwerk. We leven in een ‘netwerksamenleving’: de meeste mensen in Nederland vinden werk of stages door binnen hun eigen netwerk te zoeken, kopjes koffie te drinken met hun contacten, of via sociale mediakanalen met mensen te netwerken. Maar sommige mensen hebben geen toegang tot een groot, divers of relevant netwerk en hebben hierdoor moeite met het vinden van een plekje op de Nederlandse arbeidsmarkt. Via DoneerJeNetwerk kunnen mensen hun netwerk doneren aan een talent.