Homo Amans

Is de mens in de kern een zelfzuchtige homo economicus? Of behoren we tot de homo amans: een door geloof, hoop en liefde bepaald wezen gericht op een menselijke economie?

In grote delen van de maatschappij overheerst het beeld van de mens als homo economicus. Volgens dit mensbeeld willen mensen vooral hun eigen behoeften bevredigen. De laatste wetenschappelijke inzichten zetten hier echter vraagtekens bij. Mensen hebben bijvoorbeeld ook een sterke behoefte aan sociaal contact en zingeving.

De behoefte aan relaties, zingeving en hoop voor de toekomst is niet alleen een basisbehoefte van individuen. Het incorporeren van deze kenmerken is ook essentieel voor de transitie naar een duurzame en inclusieve samenleving. De grondvesten van die samenleving zijn namelijk een goede omgang met de aarde en menselijke relaties gebaseerd op vertrouwen.

Overheersende mensbeeld
Misschien wordt het tijd om het overheersende mensbeeld van de homo economicus te vervangen door een ander mensbeeld: de homo amans (de liefhebbende mens). Een vervolgfase van dit project wil internationale toponderzoekers inschakelen om de wetenschappelijke onderbouwing van dit mensbeeld te verkennen.

In de huidige, eerste fase bedenken wetenschappers van het Institute of Leadership and Social Ethics (ILSE) in Leuven de onderzoeksvragen voor het uiteindelijke wetenschappelijke onderzoek. Daarin wordt de mens vanuit de filosofie, de theologie/religiestudies, de economie, de psychologie, de neurologie en de sociobiologie onderzocht als een wezen dat gedreven wordt door geloof, hoop en liefde.

Tijdens de eerste, voorbereidende fase van dit project formuleren wetenschappers van ILSE de onderzoeksvragen voor het internationale onderzoek van de tweede fase. Het uiteindelijke doel is te onderzoeken hoe een relationeel mensbeeld kan helpen om tot een duurzame en inclusieve economie te komen.

Prof. dr. Patrick Nullens Hoogleraar Systematische Theologie en Rector, Evangelische Theologische Faculteit Leuven