Business indicators

Economische recessies beter voorspellen

In de afgelopen decennia hebben zich grote onevenwichtigheden in de ontwikkeling van de economie voorgedaan. Voorbeelden daarvan zijn het optreden van luchtbellen op bijvoorbeeld huizenmarkten, ontwikkeling van prijzen op grondstoffenmarkten, en schokken in aandelenprijzen. Uit het oogpunt van een stabiele welvaartsontwikkeling kleven daaraan grote nadelen: luchtbellen leiden tot verkeerde investeringsbeslissingen en als gevolg van crises en recessies krijgen huishoudens te maken met werkloosheid en de daaraan verbonden inkomenseffecten en speculatie.

Aan het accuraat voorspellen en daardoor zo mogelijk ook het beter beheersen van economische instabiliteit is dus een groot maatschappelijk belang verbonden. In het project Business Indicators, uitgevoerd in 2016 en 2017 door Erasmus Quantitative Intelligence B.V. (EQI), is onderzocht hoe huidige economische indicators kunnen worden verbeterd.

Conjunctuurverschijnselen zoals recessies, economische expansies, milde groei maar ook luchtbellen, worden veroorzaakt door zowel interne factoren als externe factoren. De interne factoren komen voort uit het menselijk gedrag. Denk hierbij als voorbeeld aan de ontwikkeling van de huizenprijzen: regelmatig ontstaan op de huizenmarkt prijsstijgingen totdat de bel barst en een periode van langdurige prijserosie optreedt. Externe factoren zijn bijvoorbeeld natuurrampen, terreuraanslagen en veranderingen in belastingstelsels.

Conjunctuurverschijnselen in beeld
Grafieken

Economie deze week?

Hoe staat de economie er deze week voor? En wat is de verwachting voor de week erna? Iedereen kan direct buiten zien wat voor weer het ‘nu’ is, maar met de economie is dat lastiger. Sterker nog, het CBS heeft pas na 45 dagen een schatting van de economie ‘nu’.

Nu investeren?

Is dit een goed moment om een huis te kopen? Of om een investering te doen in technologie of onderzoek en ontwikkeling? Gerichte business indicatoren op sectorniveau geven het antwoord op vragen waar vrijwel iedereen mee te maken heeft.

Extra personeel werven?

Is het verstandig om in de komende weken extra tijdelijk personeel te werven? Het aantrekken van extra personeel is niet zonder risico. Business indicatoren helpen bij het nemen van dergelijke lastige beslissingen.

Vooravond van een breuk?

Hoe bestendig is de huidige trend? Zal de economie aantrekken of staan we op de vooravond van een trendbreuk? Het is goed om economische schokken tijdig te signaleren om schade te beperken. Business indicatoren richten zich in het bijzonder op het tijdig herkennen van oververhitte markten, en het voorspellen van momenten waarop luchtbellen leeg zullen lopen.

Om bovenstaande vragen beter te beantwoorden is het project Business Indicators opgezet. In dit project zijn manieren onderzocht om economische indicatoren te verbeteren zodat gevaren van ‘oververhitting’ van markten sneller aan het licht komen, en zodat kansrijke periodes van evenwichtige groei eerder duidelijk worden. De conclusie is dat onder andere de inzet van kunstmatige intelligentie (neurale netwerken) hiertoe belangrijke kansen biedt.

Het project Business Indicators in in juli 2017 afgerond met een presentatie van de eindresultaten van het onderzoek die via onderstaande links zijn te raadplegen. In november 2017 is een publicatie verschenen in ESB Groei & Conjunctuur: ‘Evaluatie van de EICIE-kwartaalindicator voor het Nederlandse bbp’. Voor de achterliggende rapportages kunt u contact opnemen met de heer Kristiaan Glorie: glorie@ese.eur.nl.

Meer info?
prof. dr. Philip Hans Franses Hoogleraar Econometrie/Marketing Research Erasmus School of Economics