‘Betere economieles voor scholieren’

Ron Vaessen – Univers, Maart 2018

Lans Bovenberg heeft een droom: een eenvoudiger en beter economieonderwijs op middelbare scholen. Samen met economieleraren gaat hij de dagelijkse lespraktijk veranderen. “Jongeren moeten leren hun economische leven te besturen.”

Het is tijd om het economieonderwijs op de middelbare school verder te ontwikkelen, stelt hoogleraar economie Lans Bovenberg. Ruim tien jaar nadat de commissie Teulings in 2007 het economieonderwijs op havo en vwo op de schop nam, werpt Bovenberg zich op als hervormer. Want het kan nog altijd beter, eenvoudiger en leuker. Per 1 april 2015 nam Bovenberg zitting op de Goldschmeding-leerstoel, die speciaal voor deze missie op de Tilburg University is neergezet. “Onderwijshervorming op de middelbare school is iets dat ik altijd belangrijk vond,” zegt hij op de derde verdieping van Prisma. (…)

Eind 2017, na ruim twee jaar diep nadenken, wist Bovenberg hoe het economieonderwijs op havo en vwo eruit moest gaan zien. Een commerciële uitgeverij peilde in 2016 al het animo voor Bovenbergs lesmethode. De resultaten waren even slikken: slechts 15 procent van de gevraagde middelbare scholen hadden interesse, terwijl een lespakket pas rendabel is als dat minimaal 25 procent is. “Ik was in eerste instantie teleurgesteld”, zegt Bovenberg.

‘Cijfers zijn belangrijk, maar het gaat uiteindelijk om wat leerlingen leren over hun leven’

Want met zijn methode kan het beter. Sinds 2007 gaat het economieonderwijs uit van acht domeinen, zoals ‘vaardigheden’, ‘schaarste’, ‘markt’, en ‘goeden tijden, slechte tijden’. “Ik juich het toe vanuit een beperkt aantal concepten te denken, waarmee je een heleboel economische contexten kan begrijpen,” zegt Bovenberg. Maar het kan nog eenvoudiger, en recente ontwikkelingen in de economische wetenschap moeten ook een prominentere rol plek krijgen in het onderwijs. Want die hebben niet bepaald stilgestaan. (…)

Relationeel

Bovenbergs efficiëntere economieonderwijs gaat uit van een fundamenteel ander mensbeeld dan gebruikelijk is. Leerlingen krijgen nu nog regelmatig te horen dat het er vooral om gaat jezelf rijker te maken, maar de economische wetenschap heeft aangetoond dat dit beeld grotendeels achterhaald is. Het rationele mensbeeld speelt nog een rol, maar een meer relationeel mensbeeld is net zo belangrijk. Naast soms zelfzuchtig zijn we ook allemaal economische actoren die hechten aan rechtvaardigheid en van betekenis willen zijn voor een groter geheel. De kracht van de mens zit in het sociale karakter – in het vermogen tot samenwerking. (…)